Η λειψυδρία στην Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον σενάριο προειδοποίησης αλλά μια υπαρκτή απειλή που επηρεάζει την καθημερινότητα, την αγροτική παραγωγή και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Σύμφωνα με το World Resources Institute, η Ελλάδα κατατάσσεται ήδη στη 19η θέση παγκοσμίως ως προς τον κίνδυνο υδατικής ανεπάρκειας, γεγονός που καταδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για εθνικό σχεδιασμό.
Σήμερα, σε ευρεία σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσιάζεται το Εθνικό Σχέδιο για τη Διαχείριση των Υδάτων υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον συντονισμό του Αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται ως απάντηση στην αυξανόμενη πίεση, ιδιαίτερα στην Αττική, όπου σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΕΥΔΑΠ τα αποθέματα επαρκούν μόλις για δυόμισι χρόνια. Παράλληλα, οι διαρροές στο δίκτυο ύδρευσης σε πολλές περιοχές φτάνουν το 50%, ενώ η ζήτηση για νερό αυξάνεται συνεχώς λόγω τουρισμού και κλιματικής αλλαγής.
Το νέο σχέδιο βασίζεται σε πλήρη χαρτογράφηση των αναγκών και φέρνει στο φως ανησυχητικά στοιχεία: η κατανάλωση νερού για ύδρευση αυξήθηκε κατά 139% την τελευταία δεκαετία, ενώ η γεωργία συνεχίζει να απορροφά το 80% του διαθέσιμου νερού, με την Ελλάδα να εμφανίζει τη μεγαλύτερη κατανάλωση ανά εκτάριο στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, οι υπεραντλήσεις υπογείων υδάτων προκαλούν υφαλμύριση και υποβάθμιση των υδροφορέων, με αποτέλεσμα η χρήση επιφανειακών υδάτων να έχει μειωθεί κατά 40%.
Ένα ακόμη σημαντικό εμπόδιο είναι ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων. Περισσότεροι από 700 φορείς εμπλέκονται σήμερα στη διαχείριση του υδάτινου δυναμικού της χώρας, χωρίς ενιαίο πλαίσιο. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση εξετάζει την ίδρυση ενιαίας αρχής διαχείρισης υδάτων, με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο.
Το σχέδιο προβλέπει επενδύσεις σε φράγματα, έργα αναβάθμισης του υφιστάμενου δικτύου, χρηματοδότηση τεχνικών μελετών και επιτάχυνση αδειοδοτήσεων για κρίσιμες υποδομές, όπως προσωρινές μονάδες αφαλάτωσης. Ειδική μέριμνα δίνεται στα νησιά που κάθε καλοκαίρι αντιμετωπίζουν οξύτατα προβλήματα. Περιοχές όπως η Νάξος, η Άνδρος και η Κέρκυρα χαρακτηρίζονται εξαιρετικά ευάλωτες, γι’ αυτό και προβλέπεται στοχευμένη ενίσχυση με μονάδες αφαλάτωσης, water kiosks και ενεργειακή υποστήριξη.
Η ελληνική κυβέρνηση μελέτησε εκτενώς το ισραηλινό μοντέλο, το οποίο βασίζεται σε καινοτόμες τεχνικές διαχείρισης, επαναχρησιμοποίηση λυμάτων, εξοικονόμηση στην άρδευση και θεσμοθέτηση ενός ενιαίου φορέα. Παρόμοιες αρχές αναμένεται να ενσωματωθούν σταδιακά και στον ελληνικό σχεδιασμό.
Η σημερινή σύσκεψη στο Μαξίμου θεωρείται κομβική, καθώς φιλοδοξεί να βάλει τέλος στη διάσπαρτη αντιμετώπιση του προβλήματος και να θέσει τις βάσεις για μια μακροπρόθεσμη, βιώσιμη και τεχνοκρατικά τεκμηριωμένη διαχείριση του νερού. Σε μια περίοδο όπου η λειψυδρία απειλεί όχι μόνο την ευημερία αλλά και την εθνική ασφάλεια, το Εθνικό Σχέδιο για τα Ύδατα φιλοδοξεί να αποτελέσει εργαλείο ανθεκτικότητας και ανάπτυξης για τις επόμενες δεκαετίες.
