Η παγκόσμια στροφή προς την καθαρή ενέργεια επιταχύνεται με εντυπωσιακό τρόπο, καθώς η ηλιακή ενέργεια κατέρριψε κάθε προηγούμενο ρεκόρ το 2024. Σύμφωνα με την έκθεση Global Market Outlook της SolarPower Europe, το 2024 εγκαταστάθηκαν παγκοσμίως 597 GW νέας ηλιακής ισχύος, σημειώνοντας άνοδο 33 % σε σχέση με το 2023. Έτσι, η συνολική εγκατεστημένη δυναμικότητα ξεπέρασε τα 2 TW στα τέλη του 2024. Οι προβλέψεις μιλούν για εγκαταστάσεις που μπορεί να φτάσουν το 1 TW ετησίως έως το 2030 — ρυθμός ικανός να υποστηρίξει τον τριπλασιασμό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως το τέλος της δεκαετίας.
Η Κίνα διατήρησε ηγετικό ρόλο, προσθέτοντας 329 GW νέα ισχύ, δηλαδή άνω του 55 % των παγκόσμιων προσθηκών. Η Ινδία κατέγραψε ρεκόρ +145 % με πάνω από 30 GW νέα έργα. Στην Ευρώπη η ανάπτυξη έφτασε το 15 %, ενώ στην Αμερική η επέκταση ήταν 40 %. Επιπλέον, το 2024 για πρώτη φορά η παραγωγή ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ ξεπέρασε αυτήν του άνθρακα, με μερίδιο που άγγιξε ή ξεπέρασε το 20 % σε αγορές όπως Ελλάδα, Κύπρος, Ουγγαρία και Ισπανία — στις δύο τελευταίες ακόμη και ~25 %.
Η θέση της Ελλάδας
Παρά το μέγεθός της, η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών διακρίθηκε το 2024, προσθέτοντας 2,7 GW νέα ισχύ — επίδοση που την κατατάσσει ανάμεσα στις κορυφαίες ευρωπαϊκές αγορές, δίπλα σε Γερμανία, Ιταλία και Πορτογαλία. Σε μια περίοδο όπου πολλές χώρες της ΕΕ είδαν στασιμότητα ή υποχώρηση, η Ελλάδα επιτάχυνε δυναμικά την ανάπτυξή της.
Περίπου το 20 % της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής προήλθε από φωτοβολταϊκά το 2024, φέρνοντας την Ελλάδα σε από κοινού κορυφαία θέση στην ΕΕ με Ισπανία, Κύπρο και Ουγγαρία. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η χώρα ανέβηκε στην παγκόσμια δεκάδα ως προς την εγκατεστημένη ισχύ ανά κάτοικο, αποδεικνύοντας ότι οι στοχευμένες πολιτικές και η αξιοποίηση του ηλιακού δυναμικού αποδίδουν καρπούς.
Κοιτώντας μπροστά: υποδομές και αποθήκευση
Η εκρηκτική αύξηση της ηλιακής ενέργειας φέρνει νέες προκλήσεις. Η διαλειτουργικότητα των ΑΠΕ απαιτεί συστήματα αποθήκευσης (μπαταρίες, flywheels κ.ά.) που θα εξασφαλίζουν σταθερότητα και ευελιξία στο δίκτυο.
Η Ελλάδα —όπως και άλλες χώρες με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ— χρειάζεται τώρα να επενδύσει σε:
- Ενίσχυση κι εκσυγχρονισμό του δικτύου για να απορροφά μεγάλες μεταβολές παραγωγής,
- Απλούστευση διαδικασιών αδειοδότησης,
- Ανάπτυξη λύσεων αποθήκευσης,
- Υποστήριξη επενδύσεων σε καινοτόμες τεχνολογίες.
Εάν διατηρηθεί ο τρέχων ρυθμός ανάπτυξης και συνοδευτεί από τις αναγκαίες υποδομές, η Ελλάδα μπορεί να εδραιωθεί ως σημαντικός κόμβος καθαρής ενέργειας στη Μεσόγειο.
