Η Ρωσία, που διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου παγκοσμίως, εξετάζει νέες στρατηγικές αξιοποίησης του πλεονάσματος αερίου που δημιουργείται λόγω της ραγδαίας μείωσης των εξαγωγών προς την Ευρώπη. Ανάμεσα στις προτάσεις συγκαταλέγεται και η χρήση του σε ενεργοβόρες υποδομές όπως τα data centers και η εξόρυξη κρυπτονομισμάτων.

Σύμφωνα με δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, το πρόβλημα έχει γίνει ιδιαίτερα έντονο μετά τη μείωση των εξαγωγών από τα 175-180 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) το 2018-2019, σε μόλις 32 bcm το 2024. Οι ροές αναμένεται να περιοριστούν περαιτέρω, λόγω της οριστικής διακοπής διέλευσης ρωσικού αερίου από την Ουκρανία.

Ο υπουργός Ανάπτυξης της Άπω Ανατολής και της Αρκτικής, Αλεξέι Τσεκούνκοφ, τόνισε πως το ερώτημα για την αξιοποίηση του αχρησιμοποίητου αερίου «είναι πολύ επείγον», ενώ ανέφερε ότι οι βόρειες περιοχές της χώρας έχουν πλέον πλεόνασμα φυσικού αερίου. Μεταξύ των σεναρίων αξιοποίησης περιλαμβάνονται επενδύσεις στον κλάδο της χημικής βιομηχανίας, αλλά και η παροχή ενέργειας σε data centers τεχνητής νοημοσύνης, των οποίων οι ενεργειακές ανάγκες αυξάνονται διεθνώς.

Η κρατική Gazprom παρήγαγε 416,2 bcm φυσικού αερίου το 2024, από τα οποία κατάφερε να διαθέσει μόλις 361,7 bcm, είτε στην εγχώρια αγορά είτε σε εξαγωγές. Μέρος του παραγόμενου αερίου χρησιμοποιείται και για την ίδια τη λειτουργία της εταιρείας, κυρίως στα πεδία εξόρυξης και τους αγωγούς.

Η εταιρεία BitRiver, ο μεγαλύτερος πάροχος data centers στη Ρωσία, ανέφερε ότι μέχρι και 10 bcm συνοδευόμενου πετρελαϊκού αερίου θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για εξόρυξη κρυπτονομισμάτων.

Ωστόσο, ο αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας Παβέλ Σορόκιν αμφισβήτησε τη σκοπιμότητα χρήσης φυσικού αερίου για data centers, καθώς τη θεωρεί ενεργειακά και οικονομικά ασύμφορη. Πρότεινε, αντ’ αυτού, τη χρήση του στην παραγωγή άνθρακα, παρά τις κυρώσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, με τις αρχές να καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ ενεργειακής αυτάρκειας, εξαγωγικών απωλειών και αναζήτησης βιώσιμων εναλλακτικών χρήσεων του πλεονάζοντος φυσικού αερίου.