Η Naftogaz εντείνει τις προσπάθειες ενεργειακής θωράκισης της Ουκρανίας, εκφράζοντας ενδιαφέρον για αύξηση των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και diesel μέσω ελληνικών υποδομών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αξιοποίηση των τερματικών σταθμών LNG της Ελλάδας και του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου, σε μια περίοδο που η χώρα προετοιμάζεται για τον επόμενο χειμώνα εν μέσω συνεχιζόμενων γεωπολιτικών πιέσεων.
Σύμφωνα με το Reuters, η Ουκρανία ήδη προμηθεύεται LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω Ελλάδας, ωστόσο εξετάζει την περαιτέρω ενίσχυση των ποσοτήτων. Ο διευθύνων σύμβουλος της Naftogaz, Serhiy Koretskyi, μετά από συνάντηση με τον υφυπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, Χάρης Θεοχάρης, υπογράμμισε τη σημασία της αύξησης των ροών φυσικού αερίου προς την Ουκρανία αλλά και προς την ευρύτερη Ανατολική Ευρώπη μέσω ελληνικών ενεργειακών υποδομών.
Ενίσχυση συνεργασίας σε LNG, diesel και μεταφορές καυσίμων
Πέρα από το LNG, στο τραπέζι των συζητήσεων βρέθηκε και η ενίσχυση των προμηθειών diesel, καθώς και η αξιοποίηση του ελληνικού ναυτιλιακού στόλου για τη μεταφορά καυσίμων. Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη, καθώς μετά τις ρωσικές επιθέσεις η Ουκρανία έχει χάσει σχεδόν πλήρως την εγχώρια δυνατότητα διύλισης και εξαρτάται πλέον από εισαγωγές από την Ευρώπη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Enkorr, οι εισαγωγές diesel έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ οι αναλυτές δεν αναμένουν ελλείψεις καυσίμων τους επόμενους μήνες. Την ίδια στιγμή, εκτιμάται ότι μόνο τον Μάρτιο θα εισαχθούν τουλάχιστον 75 εκατ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, με ημερήσιες ροές που φτάνουν τα 2,41 εκατ. κυβικά μέτρα, κυρίως από τον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσα.
Η χρήση ειδικά μειωμένων τιμολογίων μεταφοράς καθιστά τη συγκεκριμένη διαδρομή ιδιαίτερα ανταγωνιστική και ελκυστική για την Ουκρανία, ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης προς την Ανατολική Ευρώπη.
Κάθετος Διάδρομος: Από ακριβή επιλογή σε ανταγωνιστική ενεργειακή αρτηρία
Καθοριστική εξέλιξη για τη δυναμική του Κάθετου Διαδρόμου αποτελεί η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκή Επιτροπή και των Διαχειριστών των εμπλεκόμενων χωρών, μεταξύ των οποίων και ο ΔΕΣΦΑ, για τη νέα μεθοδολογία τιμολόγησης. Η συμφωνία αυτή θεσμοθετεί σε μόνιμη βάση χαμηλότερα και πιο ανταγωνιστικά τέλη διέλευσης για τη μεταφορά φυσικού αερίου προς την Ουκρανία.
Σύμφωνα με αναλύσεις της ICIS, το κόστος χρήσης της διαδρομής μέσω Ελλάδας–Βουλγαρίας έχει μειωθεί σημαντικά, φτάνοντας περίπου τα 7,6 ευρώ/MWh, δηλαδή σχεδόν 40% χαμηλότερα σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς. Αυτό φέρνει τον Κάθετο Διάδρομο στο ίδιο επίπεδο με άλλες βασικές ευρωπαϊκές διαδρομές και ενισχύει την ανταγωνιστικότητά του έναντι εναλλακτικών οδεύσεων από τη Γερμανία ή την Ιταλία.
Η καθιέρωση σταθερού και κανονιστικά συμβατού πλαισίου τιμολόγησης δημιουργεί πλέον τις προϋποθέσεις για μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας, με αιχμή το αμερικανικό LNG προς την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Στρατηγικός ρόλος για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης
Η αναβάθμιση του Κάθετου Διαδρόμου αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της σταδιακής απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο. Παρά το γεγονός ότι δεν αποτελεί πάντα τη φθηνότερη επιλογή, προσφέρει κρίσιμη δυναμικότητα και διαφοροποίηση πηγών, στοιχεία που καθίστανται καθοριστικά σε περιόδους γεωπολιτικής αστάθειας.
Στο νέο αυτό περιβάλλον, πρωτοβουλίες όπως αυτές της Atlantic SEE LNG Trade, υπό την ηγεσία του Αλέξανδρος Εξάρχου, ενισχύουν τη ροή LNG προς αγορές όπως η Ουκρανία, η Ρουμανία και τα Βαλκάνια, συμβάλλοντας στην εμπορική ωρίμανση του έργου και ανοίγοντας τον δρόμο για νέες επενδύσεις, όπως η ανάπτυξη επιπλέον πλωτών μονάδων αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU) στην Ελλάδα.
Με δεδομένη τη χωρητικότητα αποθήκευσης φυσικού αερίου της Ουκρανίας που φτάνει τα 30 δισ. κυβικά μέτρα, η χώρα μπορεί να λειτουργήσει ως κρίσιμος ενεργειακός κόμβος για ολόκληρη την Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο, η ενίσχυση των ροών LNG μέσω Ελλάδας και Κάθετου Διαδρόμου δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική επιλογή, αλλά μια στρατηγική κίνηση για τη συνολική ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
