Μια νέα νομική μάχη ανοίγει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ομάδα 22 νέων, μεταξύ αυτών και ανήλικοι, καταθέτουν αγωγή σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στη Μοντάνα, κατηγορώντας την κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ ότι με την πολιτική της στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο παραβιάζει τα θεμελιώδη δικαιώματά τους σε ένα βιώσιμο κλιματικό μέλλον.

Η υπόθεση, την οποία χειρίζεται η οργάνωση Our Children’s Trust, υποστηρίζει ότι οι εκτελεστικές διαταγές του προέδρου ενθαρρύνουν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων, περιορίζουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και αποκρύπτουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Κλιματολόγοι, παιδίατροι αλλά και ο πρώην απεσταλμένος για το Κλίμα των Δημοκρατικών, Τζον Ποντέστα, αναμένεται να καταθέσουν υπέρ των νέων ενάγοντων.

Η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο, με το ομοσπονδιακό δικαστήριο να εξετάζει εάν στοιχειοθετείται επαρκώς η υπόθεση. Η κυβέρνηση Τραμπ, μαζί με 19 πολιτείες και το έδαφος του Γκουάμ, ζητούν την απόρριψη, υποστηρίζοντας ότι η κλιματική πολιτική αποτελεί πολιτικό και όχι δικαστικό ζήτημα.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελεί την πρώτη φορά που οι νέοι θα καταθέσουν απευθείας κατά της νέας Ρεπουμπλικανικής κυβέρνησης για τον ρόλο της στη δημιουργία της κλιματικής κρίσης. Ωστόσο, η απουσία νομικού προηγούμενου που να αναγνωρίζει «συνταγματικό δικαίωμα σε καθαρό περιβάλλον» και η συντηρητική σύνθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου δυσκολεύουν την προοπτική νίκης.

Παρά τα εμπόδια, οι ακτιβιστές αντλούν αισιοδοξία από πρόσφατες αποφάσεις σε πολιτειακό επίπεδο: το 2023 δικαστής στη Μοντάνα έκρινε ότι η αδειοδότηση έργων πετρελαίου και φυσικού αερίου χωρίς αξιολόγηση των κλιματικών επιπτώσεων παραβιάζει το δικαίωμα των πολιτών σε υγιές περιβάλλον, ενώ το 2024 νεολαία στη Χαβάη εξασφάλισε συμφωνία που υποχρεώνει την Πολιτεία σε ταχύτερη απανθρακοποίηση των μεταφορών.

Η νέα προσφυγή αναδεικνύει την αυξανόμενη τάση μεταφοράς της κλιματικής μάχης στις αίθουσες δικαστηρίων, με τη νεολαία να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή. Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να καθορίσει το κατά πόσο οι αμερικανικές κυβερνήσεις μπορούν να λογοδοτήσουν νομικά για τις επιπτώσεις των ενεργειακών τους επιλογών στις μελλοντικές γενιές.