Το ενδεχόμενο επιβολής ανώτατου ορίου στην τιμή του φυσικού αερίου εξετάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής για τη μείωση της επίδρασης του καυσίμου στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και την προστασία των καταναλωτών από την έντονη μεταβλητότητα στις ενεργειακές αγορές. Την πρόθεση αυτή επιβεβαίωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας σε ευρωβουλευτές στο Στρασβούργο.
Η συζήτηση επανέρχεται σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων στις ευρωπαϊκές ενεργειακές αγορές, καθώς τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη καταγράφουν άνοδο μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν για ακόμη μία φορά την ευαισθησία της ευρωπαϊκής αγοράς στις διεθνείς ενεργειακές διακυμάνσεις.
Προσπάθεια περιορισμού της επίδρασης του φυσικού αερίου στις τιμές ρεύματος
Όπως δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει μέτρα που θα μπορούσαν να περιορίσουν την επίδραση του κόστους του φυσικού αερίου στην τελική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.
«Είναι ζωτικής σημασίας να μειώσουμε τον αντίκτυπο του κόστους όταν το φυσικό αέριο καθορίζει την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας», ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν.
Παράλληλα, η Επιτροπή εξετάζει και άλλες παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας, όπως την ευρύτερη χρήση μακροχρόνιων συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs), τις συμβάσεις για διαφορά (Contracts for Difference), καθώς και πιθανά μέτρα κρατικής ενίσχυσης ή επιδοτήσεων για τον περιορισμό των τιμών φυσικού αερίου.
Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να συζητήσουν το θέμα σε επόμενη σύνοδο την ερχόμενη εβδομάδα, όπου ενδέχεται να ζητήσουν πιο συγκεκριμένες προτάσεις για την άμεση μείωση των τιμών ενέργειας.
Οι επιφυλάξεις για ένα πιθανό πλαφόν
Η ιδέα επιβολής πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου δεν είναι νέα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του 2022–2023 είχε θεσπιστεί ένας μηχανισμός έκτακτου ανώτατου ορίου τιμών, ο οποίος ωστόσο δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ.
Παρά την πρόσφατη άνοδο λόγω της γεωπολιτικής έντασης, οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες σε σχέση με τα ιστορικά υψηλά επίπεδα της ενεργειακής κρίσης.
Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές εκφράζουν επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου μέτρου. Ο Simone Tagliapietra, αναλυτής του think tank Bruegel στις Βρυξέλλες, προειδοποίησε ότι ένα πλαφόν ή επιδότηση στο φυσικό αέριο θα μπορούσε να αποδειχθεί αντιπαραγωγικό.
Όπως σημείωσε, η τεχνητή μείωση των τιμών ενδέχεται να αυξήσει τη ζήτηση για ένα καύσιμο που παραμένει ακριβό και περιορισμένο, επιδεινώνοντας ενδεχομένως την ενεργειακή ισορροπία της Ευρώπης.
Άνοδος στις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη
Στο μεταξύ, τα ολλανδικά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης TTF, που αποτελούν το βασικό σημείο αναφοράς για το φυσικό αέριο στην Ευρώπη, σημείωσαν άνοδο περίπου 6,1% και διαπραγματεύονταν την Τετάρτη πάνω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα είχαν φτάσει σχεδόν τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Στήριξη της φον ντερ Λάιεν στο σύστημα εμπορίας εκπομπών
Παράλληλα, στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και το ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), το οποίο έχει δεχθεί κριτική από ορισμένα κράτη-μέλη για την επίδρασή του στο ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας.
Η Ιταλία έχει ζητήσει την προσωρινή αναστολή του μηχανισμού έως ότου προχωρήσει μια ευρύτερη μεταρρύθμιση, ενώ εξετάζει μέτρα για την αποσύνδεση της τιμής του διοξειδίου του άνθρακα από την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ωστόσο, υπερασπίστηκε τον ρόλο του ETS, επισημαίνοντας ότι αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μείωση των εκπομπών και την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης.
«Χωρίς το ETS θα καταναλώναμε σήμερα περίπου 100 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα περισσότερο φυσικό αέριο, κάτι που θα μας καθιστούσε πιο ευάλωτους και πιο εξαρτημένους», ανέφερε. Όπως πρόσθεσε, το σύστημα παραμένει αναγκαίο, αλλά χρειάζεται εκσυγχρονισμό ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις σημερινές ενεργειακές και οικονομικές συνθήκες.
